فیض الله خواجیف

فیض الله خواجیفfoto
1896-جولای  بیرینچی، بخارا
1938-إیل 15 مارچ ،مسکو
دولت  و سیاست اربابی ،جدیدچیلر  حرکتینیگ  رهنمالریدن بیری. سوداگر  عایله سیده  توغیلگن .بخارا مدرسه سیده  2- إیل  تحصیل  آلگچ ،1907 – 12 -إیللرده  مسکوده خصوصی مکتبده اؤقیگن. بخاراگه قیتگچ ،1912-إیلدن  یاش بخارالیکلر  حزبینینگ ،1913-إیلدن حزب مرکزینینگ  اعضاسی بؤ ّلدی .
آته سیدن میراث  قالگن کتته  بایلیکنی  ینگی اولوس مکتبلری  آچیشگه ،یاش بخارالیکلر  سیاسی فعالیتینی  مادی قؤللب -قووتلشگه صرفلدی.
1917-إیلدن باشلب  فیض الله خواجیف  و فطرت حزبینینگ  سؤل  قناتیگه  باشچیلیک  قیلیب ،بخاراده  اول کانستیتوتشن مانرخیه ، سؤنگره دموکراتیک جمهوریتی  توزیش اوچون  کوره شدیلر .یاش بخارالیکلر امیر  تامانیدن  تعقیب  قیلینگچ ، فیض الله خواجیف و اونینگ  صفداشلری  بخارانی  ترک ایتیشگه  مجبور  بؤلیشدی . فیض الله خواجیف  1920-إیل جنوری ده  تاشکینت ده  توزیلگن  انقلابچی  یاش  بخارالیکلر  حزب تورکستان مرکزی  بیوروسی  ریسی،”اوچقون “گزیته سی محرری (1920-إیل اپریل -سیپتمبر) دیر.
1920-إیل 14-سیپتمبر ده بخارا حکومتی -خلق ناظرلر  شؤراسی توزیلیب ،فیض الله خواجیف  حکومت  باشلیغی قیلیب  سیلندی. خواجیف بخارا تشقی ایشلر  ناظری (1920-22،حربی ایشلر  ناظری (1921-24)،ایشکی ایشلر ناظری (1922)،بخارا محنت و مدافعه کینگش ریسی (1922-24.).شونینگدیک ،شرقی بخارا  انقلابی  حربی  کینگش ریسی 1923-24،اتحادجماهیر سوسیالیستی شوروی نینگ حربی  دینگیز  ایشلری  خلق  کمیته سینینگ اؤزبیکستان  جمهوریتی بؤییچه رسمی وکیلی (1925-إیلدندیر.).
فیض الله خواجیف “یاش  بخارالیکلر “غایه لری  روحیده گی  دستوری حجت -مرامنامه نی  توزدی و نشر یتدی،خواجیف  رهبرلیگیده گی “انقلابچی  بخارالیکلرنینگ  تورکستانده گی  مرکزی  بیوروسی “تشکیلاتی نفوذلی  سیاسی کوچلرنی  اؤزیده  ایفاده یتمدی.او  اؤرته آسیانی  بوتونلی  ضبط یتیش  و اونی  بلشویک لر  تؤلیق  رهبر بؤلگن  ینگی دولت ترکیبیگه  قؤشیب  آلیش  اوچون  بلشویک لرنینگ  کوره ش واسیطه سیگه ایلندی .فیض الله خواجیف  رهبرلیک  قیلگن یاش بخارالیکلرنینگ  بیرگلیکده گی  سعی  حرکتلری  بیلن  بخارا ده  تؤنته ریش  تیارلدیلر  و امیر  اردوسی نی  پراگنده لش  بؤییچه  فعال  ایشلر  آلیب  باریشدی  همده  محلی  اهالی آره سیده  تشویقات  ایشلری  یورگیزیشدی.”تانگ”مجله سی  و “قوتیلیش “گزیته سینی  نشر یته باشلدیلر.
رسپوبلیکه ناظرلری  کینگش نینگ  ریسی  فیض الله خواجیف  بخاراده گی  جدیدچیلیک  حرکتیده  فعال اشتراک  یتگن .
او یاش  بخارالیکلر  حزبی رهبریدن  بؤلگن.اروپا ترقیاتینی  اؤزلشتیرگن  یدی.حکومت  ریسلیگیدن  تشقری  حربی  ناظر ،تشقی ایشلر ناظری  بؤلگن .یاش بخارالیکلرنینگ پروگرسیو دموکراتیک  غایه لریگه  عمل  قیلگن .بخارا رهبریتی  1921-إیل مارچ  آییده قطار  چیت  مملکتلر  حکومتلریگه  یؤللگن  مراجعتنامه سیده “بخارا خلقی…یاش بخارالیکلر  تاثریده اویغاندی”،دیب تاکیدلدی .بخارا کمونیست حزبینی  فیض الله خواجیف “صنعی  توزیلگن حزب”،دیب اته دی .فیض الله خواجیف  نینگ قاطعیتی بیلن  بخارا چیکه سی توگتیلدی،تریبونه لر ،سیاسی بؤلیم لر  تمانیدن  فقرالرنی  جزاگه  تارتیش  وقتینچه لیک  تؤخته تیلدی . اسلام دینی،مسجد و مدرسه لر خذمتی ، روحانیلر نینگ  فعالیت ایرکینلیگی  تیکلندی ،ینگی قاضیلیکلر  ایش باشلدی.1924-إیل یازیده  فیض الله خواجیف اهالینینگ قششاقلشگنینی  اعتراف یتیب ،بوندن  قوتیلیش  تدبیرلرینی  ایزچیل  عملگه  آشیریش  ضرورلیگینی اوقتیردی.
فیض الله خواجیف روسیه  تشقی سودا بیرلشمه سینی  بخارادن “همه نرسه نی آلیشگه ،اما هیچ نرسه بیرمسلیکه  قادر …”دیب عیب لدی.
نتیجه ده 1922-إیل بهاریده  بخاراگه  بیر قطار  قوریلیش موادلری ،دیزل ،نفت ،تیمر ،قاغاز ،کتابچه لر ،گوگرد ،کلیشلر آلیب  کیلیندی .
1924-إیل می آییده  فیض الله خواجیف  اهالینینگ  تورموش درجه سی  پسیگنی نی  اعتراف یتدی .فیض الله خواجیف  باشلیق  بخارا  خلق جمهوری حکومتی  قؤرباشلر  بیلن یشیرین  علاقه  اؤرنتیب ،مذاکره اساسیده  تینچلیک یؤلی بیلن مراثه قیلیش گه ایتیلدی .افسوس که ،فیض الله خواجیف  باشچیلیگیده گی  بخارا  حکومتی  ترکیبیده گی  ملی  وطن پرور کوچلر )سابق  یاش  بخارالیک جدیدلر )بیلن  مخالفتده گی  قورالی  گروه لر  یؤلباشچیلری  اؤرته سیده  کیلیشو  عملگه آشمه دی.
بو تاتلیتار  رژیم  شرایطیده  عملگه  آشیشی  ممکن هم یمس یدی. خواجیف  بخارنینگ  مستقل  ایچکی  و تشقی  سیاست یوریتیشیگه ،اقتصادی  اصلاحاتلر  اؤتکزیش  و دموکرتیک  ایرکینلیکلرنی  جاری قیلیشگه  علیحده اعتبار  قره تیب ،روسیه جمهوریتی دن  تشقری  ایران ،تورکیه ، افغانستان ، چین ،آذربایجان  شونینگدیک ،جرمنی  و جاپان  بیلن دیپلماتیک علاقه لر  اؤرنتگن.او طلبه لرنی  خارجگه جؤنتیب  اؤقیتیش نینگ  تشبثکاریدن  بیری بؤلگن .اؤزبیکستان انقلابی کمیته سی  -موقت ایچی دهقان حکومتی  ریسی )1924-إیل نومبر-1925إیل فبرل )،اؤزبیکستان جمهوریت ریسی )1925-1937)،اتحادشوروی ریسلری دن بیری .خواجیف  اؤز فعالیتی دوامیده  اؤزبیک  خلقینینگ  اقتصادی  و مدنی  رونقیگه  خذمت  قیلوچی تدبیرلرنی  عملگه  آشیریشگه  اینتیلدی .او  اؤرته آسیا  بیوروسی  و اؤزبیکستان  کمونست حزبیگه  نسبتن  مخالفت  موقعیده تورگن “اؤن سککیز لر گروهی” )1925-إیل نومبر)گه خیرخواه  بؤلگن .او بو گروه نینگ  رسمی  اعضاسی  بؤلمسه  هم ،اصلیده  اولرنینگ  غایه وی  الهامچی سی یدی.”قولوق”لرنی  صنف  صفتیده  توگتیش  سیاستی نی  یاقلمه گن .اؤزبیکستان ده  یاپپه سیگه  چیگیت  ایکیلیشی  پخته یککه حاکمیتلیگیگه  آلیب  کیلدی ،دیب  حسابلگن .اؤزبیکستان ده زمانوی صناعت انشات لری قوریلیشیده تشبثکار  بؤلگن.

foto
تیا رلاوچی :فاریابلی
منبع: اوزبیگم بلاگفه کوم

Short URL: http://www.turkicpress.com/tur/?p=259

Posted by on Nov 7 2010. Filed under تورلوگ یایین لر. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

You must be logged in to post a comment Login

 نامه سرگشاده مردم هزاره از سراسر جهان به نهادهای دفاع از حقوق بشر، شخصیت های شناخته شده و مقامات بین المللی

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

 نامه سرگشاده مردم هزاره از سراسر جهان به نهادهای دفاع از حقوق بشر، شخصیت های شناخته شده و مقامات بین المللی
ورود | Designed by Gabfire themes