افغانستان تورکلری تاریخی

مزارشریف نینگ قورولیش تاریخی

ذ.ایشانچ

مزارشریف حقیده گی إیلک معلوماتلر 12- عصرنینگ إیکینچی یریمگه تیگیشلیدیر(تاریخچی (مظفــّر اسفزاری
بومعلومات خواجه خیران(مزارشریف)قیشیلاغیدن علی بن ابوطالب جسدی یاتگنی واونی إیزلب تاپیش واقعه سی بیلن باغلیق ایدی
اؤن اوچینچی عصرگه کیلیب سلطان سنجر بن ملکشاه(13- عصر) بو یرده بیرمونچه قوریلیش وانشات إیشلری اؤتکزدی
بیراق،اتاقلی شرقشناس عالم بارتولد اسلامدن آلدین مزارشیفده،اولکن مدنیت إیزلرینی منبعلرده اوچرتمه گنینی تیلگه آله دی

مقدّس سنه لگن بو مکانگه دایم،دین پیشوالری وحکمدارلر نینگ نظری توشویب تورگن

میرخواند نینگ معلومات بیریشیچه، 1370- إینچی إیلده بلخ امیرتیمورسلطنتی ترکیبیگه کیره دی

بونرسه صاحبقران تیمورنینگ دقتنی اؤزیگه تارتمه گن

تیمورنینگ اؤغیللریدن شاهرخ میرزا زمانیگه کیلیب،(۱۴۰۵ – ۱۴۴۷) بوجایده بیرمقبره برپا ایتیلدی

او پیتده خواجه خیران قیشلاغی هلی اونچه لیک آباداناشتیریلمه گن ایدی

امّا،ایسکی خیران قشیشلاغیده پیغمبرکویاوی علی بن ابو طالب نینگ جسد یاتگنی خصوصیده گی خبر و روایتلر یقین- اوزاقلرگه یتب بارگندی

امّا،علی بن ابو طالب نینگ جسدی مزارشریفگه آلیب کیلیب،کؤمیلگنیگه عاید معلوماتلرکؤپراق روایت وافسانه لرگه اساسلنگندیر

بومعلومات علمده حاضرگچه اؤزاثباتینی تاپمه گن

بونگه اؤخشش مقدّسلشتیریش اورینیشلری دیرلی کؤپلب مسلمان دولتلرده اوچره یدی

سلطان حسین بایقرا(1438-1506)عصریده،اوشبو مقدس مکاننی تاپیب انیقلش مساله سی ینه اؤرته گه چیقدی

شوپیت،بایزید بسطامی إیزداشلریدن بؤلمیش شمس الدین محمّد ناملی کیشی هنوستان نینگ ملتان کتب خانه سیدن،حسین بایقرا نامیگه،سلجوقی سلطانی سنجر زمانیده یازیلگن بیرکتابنی یؤبارگن

ائتیلیشیچه بوکتابده خیران قیشلاغیده خلیفه علی نینگ جسدی کؤمیلگنی حقیده معلومات یازیلگن بؤله دی

حسین بایقرا دولت اعیان وارکانلرینی چقیریب اویرده(خیران) قازیلیش إیشلری آلیب باریلیشنی بویوره دی

اؤشنده بلخده حسین بایقرا نینگ اوکه سی بایقرا-2 حکم سوره یاتگندی

قدیریش وقازیشلردن کیین،علی نینگ قبری بارلیگی حقیده گی درک لرینه ده کوچه یدی

شوندن سؤنگ،حسین بایقرا بوگپنی تیکشیریش اوچون دانا وزیری علیشیرنوایی نی بلخ یقینیده گی خیرا ن قشیلاغگه هیت صفتیده جؤنته دی

علیشیرنوایی خبرتؤغریلیگینی شاه گه یتکزیشی بیلن زیارت مقصدیده،شاشیلیب حسین بایقرا بلخگه قرب یؤل آله دی

علی مقبره سیگه یتگچ،سلطان حسین اخلاص وارادت یوزه سیدن منه بو بتینی هم یازه دی

بر درت آمد گدايی بينوا سلطان حسين،
رحم كن برحال اين مشتاق اي شاه كرام

اؤزبیکچه سی:

بینوا وفقیر سلطان حسین ایشیگینگه حاجت تیلب کیلدی
بوعاشق ینگ حالیگه رحم قیلگین،سین ای کرم قیلگوچی شاه !

(کؤپلب شاه لر،دین پیشوالری دقتینی اؤزیگه قره تگن بومساله گه، نیگه دور ظهیرالدین محمّد بابراؤز�بابرنامه�سیده معلومات بیرمه یدی؟)

شوندن سؤنگ سلطان حسین بایقرا خیران قیشلاغیده گی علی تیپه لیگده،بیرمهابتلی گنبذ(گنبد) قوردیره دی

اونینگ یانیده قطارقورولیشلرجمله دن : بازار،مسافرخانه ،مدرسه،مسجد وبنالر برپا قیلیش کبی إیشلرعملگه آشیریله دی

روضه نینگ حاضرگی کؤرینیشی،عینن،شو دورده قورویب بیتکزیلگن بؤله دی

حسین بایقرا نینگ قیلگن مهم إیشلریدن ینه بیری،بلخ دریاسیدن شهرنی سوغاریش مقصدیده مزارشریفگچه کتته بیر نهرتارتیره دی

بو نهرنینگ آتی نهرشاهی دیب اتلگن(حاضرهم شو نام بیلن یوریتیله دی)

سلطان سنجر دوریده إیشلری چله قالگن نهرخضر(خضرنهری) هم حسین بایقرا دوریده تؤله بیتکزیله دی

شونینگدیک،حسین بایقرا اؤشه دور هرات بایلریدن یوز عایله نی مزارشریفگه کؤچیریب کیلتیره دی

وروضه گه متوللی لیک إیشینی هم اندخویلیک سید تاج الدینگه تاپشیره دی

حاضرگی کونده بوتون افغانستان اوچون کتته اهمیتگه ایگه بؤلگن مزارشریف شهری نینگ اؤن بیشینچی عصرگچه بولگن قیسقه یره تیلیش تاریخیی انه شونده ی بؤلگن

اؤشه پیتده،مزارشریف نینگ(خواجه خیران) آلتیته دروازه سی بؤلگن

اولر: شادیان، تاشقرغان، سیاه گرد، یخدان، قوادیان، چغدک دیب ناملنگن

حسین بایقرا دن کیین،قوریلیش وانشات إیشلری اؤزحالیچه تشلب قؤیلمه دی

بلکی،آبادانچیلیک إیشلرینی شایبانیلردن بؤلگن عبدالمومین خان ینه قؤشیمچه گنبذ سالیش بیلن دوام ایتتیردی

عبدالمومین خان مقبره یانیده ینه مسجد و خانقاه قوردیریب، هفت جوش �یتـتی قه ینر�ناملی کتته داش قازاننی بخارادن مزارشریفگه آلیب کیلتیره دی

اوندن کیین، شایبانیلردن بؤلگن ولی محمّد خان بو مجموعه نی بیزه تیش إیشلرینی باشلب یوباردی

اوحاضرگی مقبره اطرافیده باغلر برپا ایتردی

روضه نی تاباره کؤرکملشتیریش نیتیده ،اشترخانیلردن بؤلگن بلخ حاکمی مقیم خان وسبحانقلی خانلرهم اوز نوبتیده کتته سعی- حرکت قیلدیلر

مزارشریف نینگ بو قیافه گه کیلیشیگه اؤنلب عالم،شاعر،نقــقاش،بیتیکچی(خطاط)هنرمندنینگ عقل ذکاوتی،محنتی سینگیگن.

آخرده شونی هم قؤشیمچه قیلیش کیره ک کی،1994-1995 إینچی إیللردوامیده مزارشریف ده جنرال دوستیم تامانیدن هم بیرقنچه قورولیش،آبادانلشتیریش إشیلری یؤلگه قؤییلدی

مقبره گه کیره ویریشده گی دروازه ده کلمه اوییب یازیلگن 14 کیلوگرام مقداریده آلتین لوح هم اؤرنه تیلدی

عامه وی اطلاعات واسطه لریدن معلوم بؤلگنی دیک،جاری إیلده 8- ینچی مارچه گه اؤترکیچه سی معماری یادگارلیککه کتته شکست یتکزیلگن

قوییمه آلتین ایسه نامعلوم گروهلرتامانیدن اؤغیرلب کیتیلگن

افغانستانده گی تورکی قوملروکیللری بومساله ده بلخ حاکمی جناب عطا محمّد نی عیبله ماله ماقده لر

اینگ سؤنگی خبرلرگه قره گنده،معماری یادگارلیککه عاید اؤغیرلنگن بیتیک تاش باشقه بیر کؤرینیشده قیتیب اؤزجاییگه اؤرنه تیلگن

منبعلر

1.اؤزبیکستان مللی انسکلوپیدیه سی،

2.نورمحمّد کهگدایی ، تاریخچه مزارشریف،

3.ویکی پیدیا آچیق انسکلوپیدیا،

4. فرهنگ واندیشه ویب سایتی،

5.پزوهش سرای تاریخ افغانستان ویب سایت،

6. جهان شعیه ویب سایت

 نامه سرگشاده مردم هزاره از سراسر جهان به نهادهای دفاع از حقوق بشر، شخصیت های شناخته شده و مقامات بین المللی

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

 نامه سرگشاده مردم هزاره از سراسر جهان به نهادهای دفاع از حقوق بشر، شخصیت های شناخته شده و مقامات بین المللی
ورود | Designed by Gabfire themes